شبکه سیانان در گزارشی اعلام کرد که جمهوری اسلامی پس از دههها بهرهبرداری از موقعیت تنگه هرمز در حوزههای کشتیرانی و انرژی، اکنون توجه خود را معطوف به زیرساختهای پنهان اقتصاد جهانی یعنی کابلهای اینترنت زیردریایی کرده است. این کابلها که از بستر خلیج فارس عبور میکنند، وظیفه انتقال حجم عظیمی از دادههای دیجیتال، تراکنشهای مالی و ارتباطات میان آسیا، اروپا و کشورهای منطقه را بر عهده دارند.
طبق این گزارش، مقامات ایران در صدد هستند از غولهای فناوری جهان برای عبور این کابلها مبالغی را دریافت کنند. ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه خاتمالانبیا، هفته گذشته در شبکه اجتماعی ایکس صراحتاً از وضع عوارض بر کابلهای اینترنت سخن گفت. همچنین رسانههای وابسته به سپاه پاسداران اعلام کردهاند که شرکتهایی چون گوگل، متا، آمازون و مایکروسافت ملزم به رعایت قوانین ایران و پرداخت هزینه مجوز برای کابلهای خود هستند. با این حال، سیانان خاطرنشان کرد که به دلیل تحریمهای آمریکا، پرداخت پول به ایران برای این شرکتها ممنوع است و این موضعگیریها ممکن است بیشتر جنبه نمایش قدرت سیاسی داشته باشد.
تنگه هرمز که پیشتر تنها به عنوان گذرگاه نفت شناخته میشد، اکنون توسط رویترز «گلوگاه دیجیتال» نامیده شده است. کابلهای مهمی نظیر «فالکون»، «گلف بریج اینترنشنال» و «آسیا-آفریقا-اروپا ۱» از این منطقه حساس عبور میکنند. اتحادیه بینالمللی مخابرات تاکید دارد که بیش از ۹۹ درصد تبادل دادههای بینالمللی از طریق کابلهای زیردریایی انجام میشود و این زیرساختها برای خدمات ابری و مالی جهان حیاتی هستند.
دینا اسفندیاری، کارشناس بلومبرگ اکونومیک، به سیانان گفت که این تهدیدها بخشی از استراتژی تهران برای افزایش هزینه هرگونه اقدام نظامی علیه ایران است. اگرچه بسیاری از اپراتورها مسیر کابلهای خود را به سمت آبهای عمان تغییر دادهاند، اما آلن مولدین از موسسه تلهجئوگرافی تایید کرده است که کابلهای فالکون و گلف بریج همچنان از آبهای سرزمینی ایران میگذرند.
کارشناسان امنیتی، از جمله مصطفی احمد از مرکز تحقیقات الحبتور، هشدار میدهند که توانمندیهای نظامی سپاه پاسداران در حوزه زیرسطحی میتواند تهدیدی جدی برای این کابلها باشد و هرگونه تخریب آنها منجر به «فاجعه دیجیتال زنجیرهای» در چندین قاره خواهد شد. این نگرانیها پس از قطع سه کابل در دریای سرخ در سال ۲۰۲۴ که منجر به اختلال ۲۵ درصدی ترافیک اینترنت منطقه شد، تشدید شده است.
از سوی دیگر، تلهجئوگرافی اشاره میکند که کابلهای تنگه هرمز در سال ۲۰۲۵ کمتر از یک درصد پهنای باند جهانی را شامل میشوند، بنابراین اگرچه آسیب به آنها برای اقتصاد دیجیتال منطقه و کشورهایی مثل هند بحرانی است، اما کل اینترنت جهان را فلج نخواهد کرد. همچنین از نظر حقوقی، ایرینی پاپانیکولوپولو، استاد حقوق بینالملل، معتقد است که وضعیت تنگه هرمز با کانال سوئز متفاوت است و ایران در قبال کابلهای موجود ملزم به رعایت قراردادهای پیشین است، هرچند میتواند برای کابلهای جدید شرایطی تعیین کند.






