انجمن قلم آمریکا (پن) در تازهترین گزارش خود از وضعیت آزادی بیان، اعلام کرد که شمار نویسندگان زندانی در سال ۲۰۲۵ میلادی با عبور از مرز ۴۰۰ نفر، به بالاترین سطح خود از زمان آغاز انتشار این شاخص در سال ۲۰۱۹ رسیده است. طبق این آمار، ۴۰۱ نویسنده در ۴۴ کشور جهان در بند هستند که این رقم نسبت به سال قبل از آن، که ۳۷۵ نفر در ۴۰ کشور بود، افزایش نشان میدهد. این سازمان تأکید کرده است که طی هفت سال گذشته، آمار نویسندگان زندانی رشدی ۶۸ درصدی داشته که نشاندهنده تشدید سرکوب صداهای منتقد در سطح بینالمللی است.
بر اساس این گزارش، چین با ۱۱۹ نویسنده زندانی همچنان در صدر فهرست قرار دارد و ایران با ۵۳ مورد، جایگاه دوم را به خود اختصاص داده است. انجمن قلم آمریکا هشدار داده که جمهوری اسلامی در سال گذشته شاهد شدیدترین موج بازداشتها بوده و با دستکم ۱۷ مورد بازداشت جدید در سال ۲۰۲۵، تعداد نویسندگان زندانی را بار دیگر به دوران اعتراضات سراسری «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ نزدیک کرده است. کارین دویچ کارلکار، از مدیران این سازمان، اقدامات تهران را «کارزاری خشن» علیه طیف وسیعی از فعالان فرهنگی از جمله شاعران، مترجمان، پژوهشگران و تحلیلگران توصیف کرد.
گزارش مذکور خاطرنشان میکند که فشارها بر جامعه فرهنگی ایران پس از درگیری ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل در خرداد و تیر ۱۴۰۴ شدت یافته است. در این میان نامهایی چون حسین رونقی، پرویز صداقت، محمد مالجو، مهسا اسداللهنژاد و شیرین کریمی به چشم میخورد. همچنین به برخورد خشن و بازداشت مجدد نرگس محمدی، برنده جایزه نوبل صلح، و سپیده قلیان در جریان یک مراسم یادبود در آذرماه سال گذشته اشاره شده است.
این گزارش همچنین ایران، روسیه و «اسرائیل/سرزمینهای اشغالی فلسطینی» را به عنوان سه کشوری معرفی کرده که با وجود درگیری در جنگ، در فهرست ۱۰ زندانبان اصلی نویسندگان قرار دارند. بر این اساس، نویسندگانی که در آثار خود مواضع ضدجنگ داشتند در این مناطق هدف پیگرد قرار گرفتهاند؛ از جمله بازداشت دستکم ۶ نفر در اسرائیل و ۱۸ نفر در روسیه. همچنین برای نخستین بار نام ایالات متحده به دلیل بازداشت سامی حمدی، تحلیلگر بریتانیایی، توسط اداره مهاجرت در این شاخص مطرح شده است.
در فهرست بزرگترین زندانبانان اهل قلم، پس از چین و ایران، نام کشورهایی چون عربستان سعودی، ویتنام، ترکیه، روسیه، بلاروس، مصر و میانمار دیده میشود. پایگاه دادههای انجمن قلم اکنون بیش از هزار پرونده فعال شامل ۵۳ مورد قتل، ۱۳ مورد ناپدیدسازی و ۱۷۰ مورد تبعید اجباری نویسندگان را ثبت کرده است که به گفته کارلکار، زنگ خطری برای آزادی اندیشه و حق مخالفت در سراسر جهان محسوب میشود.
