محمد رُسلی عبدالله، مدیرکل آژانس دریانوردی مالزی، با رد ادعای کوتاهی مقامات این کشور در مقابله با دور زدن تحریمهای نفتی ایران، علت تداوم این فعالیتها را «خلأهای قانونی» توصیف کرد. او توضیح داد که انتقال محمولههای نفتی از کشتی به کشتی معمولاً در خارج از حریم دریایی مالزی و دور از پوشش راداری این کشور، بهویژه در نزدیکی مرزهای آبی و مسیرهای بینالمللی کشتیرانی صورت میگیرد.
ناظران بینالمللی و سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای» پیشتر اعلام کرده بودند که آبهای جنوب ایالت جوهور در دریای جنوبی چین، به پایگاهی برای فعالیت «ناوگان سایه» ایران تبدیل شده است. این نفتکشهای فرسوده با استفاده از هویتهای جعلی و خاموش کردن ردیابها، مبدأ اصلی نفت صادراتی جمهوری اسلامی را پنهان میکنند. بر اساس تصاویر ماهوارهای، از زمان آغاز عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند سال گذشته، ۴۲ مورد انتقال نفت در این منطقه ثبت شده و هماکنون نیز حدود ۲۴ نفتکش مرتبط با ایران در این محدوده حضور دارند.
این منطقه با جزایر ریائو متعلق به اندونزی هممرز است، اما سخنگوی وزارت خارجه اندونزی بر عدم اجازه به فعالیتهای غیرقانونی در آبهای خود تأکید کرده است. در همین حال، دادههای شرکت کپلر و آمارهای گمرک چین نشان میدهند که بخش بزرگی از نفت ایران تحت عنوان نفت مالزی به چین صادر میشود. طبق آمارها، چین سال گذشته روزانه بیش از یک میلیون و ۳۰۵ هزار بشکه نفت از مالزی وارد کرده، در حالی که کل تولید روزانه مالزی حتی به ۵۰۰ هزار بشکه هم نمیرسد. این در حالی است که پیش از تحریمهای سال ۲۰۱۸، صادرات مالزی به چین تنها ۱۸۰ هزار بشکه در روز بود.
آمارهای مربوط به ماه مارس نیز حاکی از آن است که تنشهای نظامی تأثیری بر روند صادرات نفت ایران به چین نداشته و واردات پکن از مالزی در این ماه ۱.۲۶ میلیون بشکه در روز ثبت شده است. مقامات آمریکایی پیش از این بر وابستگی شدید صادرات نفت ایران به خدمات دریایی و انتقال کشتی به کشتی در نزدیکی مالزی تأکید کرده بودند. مدیرکل آژانس دریانوردی مالزی با اشاره به توقیف دو نفتکش در سال جاری، نبود تبادل اطلاعات فوری میان نهادهای داخلی و بینالمللی را از دیگر موانع اصلی اجرای دقیق قوانین دانست.
