نیروهای پلیس در ترکمنستان عملیات جستوجوی ساختمانها برای یافتن و ضبط تجهیزات اینترنت ماهوارهای استارلینک را آغاز کردهاند. در این کشور که یکی از بستهترین نظامهای جهان را دارد، دسترسی به اینترنت بهشدت محدود است و شهروندان برای عبور از سد فیلترینگ و سرعت بسیار پایین شبکه ملی، به استفاده از خدمات استارلینک روی آوردهاند. گزارشها حاکی است که گروههایی از مأموران انتظامی و مسئولان محلی با حضور در محل، مستقیماً پشتبام ساختمانها را مورد تفتیش قرار میدهند.
پیش از آغاز درگیریهای نظامی میان ایران با آمریکا و اسرائیل و قطع کامل اینترنت در ایران، رتبه آزادی اینترنت این کشور ۱۳ از ۱۰۰ بود، در حالی که ترکمنستان در این شاخص امتیاز ناچیز یک از ۱۰۰ را داشت. یکی از ساکنان شهر ترکمنآباد در گفتگو با بخش ترکمنی رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی اظهار داشت که مأموران در صورت مشاهده تجهیزات استارلینک روی پشتبام، بلافاصله اقدام به توقیف آنها میکنند. منابع محلی همچنین از بازداشت تعدادی از کاربران این سرویس شرکت اسپیسایکس و انتقال آنها به کلانتریها خبر دادهاند.
در این عملیات سرکوب، از کارکنان شرکتهای مخابراتی نیز به عنوان مخبر استفاده میشود. این تکنسینها که به دلیل ماهیت شغلی به پشتبامها دسترسی دارند، مکان دقیق نصب آنتنها را به نیروهای امنیتی گزارش میدهند. بر اساس گزارش رسانههای مستقل، این برخوردها که از اواخر فروردینماه سال جاری شدت یافته، تمامی ساختمانهای مسکونی، تجاری و اداری را در بر میگیرد.
استارلینک از اواخر سال گذشته میلادی در ترکمنستان فعال شد؛ کشوری که سرعت اینترنت آن تنها حدود چهار مگابیت بر ثانیه است. در مقابل، استارلینک سرعتی بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ مگابیت بر ثانیه را بدون هیچگونه سانسوری فراهم میکند. برخی خانوادههای متمول با اشتراک هزینهها، این تجهیزات را از دوبی خریداری کرده و حق اشتراک آن را از طریق بانکهای خارجی میپردازند. مقامات عشقآباد مدعی هستند که این محدودیتها برای حفظ نظم عمومی و مقابله با فعالیتهای غیرقانونی نظیر تروریسم اعمال میشود.
در ایران نیز استارلینک به یکی از معدود ابزارهای ارتباطی خارج از نظارت دولتی تبدیل شده است. از ۱۸ دی ۱۴۰۴ که همزمان با اعتراضات سراسری اینترنت قطع شد، این شبکه نقش مهمی در انتشار اخبار مربوط به سرکوبها داشت. با این حال، استفاده از این تجهیزات در ایران غیرقانونی است و حکومت علاوه بر جرمانگاری، با روشهایی چون ارسال پارازیت و جعل سیگنال جیپیاس برای اختلال در این شبکه تلاش میکند. برآورد میشود دهها هزار پایانه استارلینک به صورت مخفیانه در ایران وجود داشته باشد، هرچند اینترنت سراسری از زمان آغاز جنگ در نهم اسفند ۱۴۰۴ همچنان قطع است.
