نشست سالانه اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) در حالی برگزار شد که سایه سنگین درگیریهای مرتبط با ایران بر مذاکرات اقتصادی و امنیتی این سازمان سنگینی میکرد. سران این کشورها در صدد یافتن راهکارهایی برای مقابله با پیامدهای اقتصادی این بحران هستند؛ جنگی که به گفته وزیر امور خارجه تایلند، وقوع آن از ابتدا غیرضروری بود.
آسهآن که شامل ده کشور منطقه و عضو جدید آن، تیمور شرقی است، جمعیتی بالغ بر ۷۰۰ میلیون نفر را نمایندگی میکند. این سازمان با وجود پایبندی به اصل عدم مداخله، اکنون بر تقویت همکاریها در حوزههای حیاتی نظیر امنیت انرژی و غذا متمرکز شده است. در اجلاس اخیر که به میزبانی فیلیپین در جزیره سبو برگزار شد، فردیناند مارکوس جونیور، رئیسجمهور این کشور، با اشاره به فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ، خواستار کاهش تشریفات برای تمرکز بر معیشت مردم شد.
به گفته مقامات فیلیپینی، نبرد میان ائتلاف آمریکا-اسرائیل و ایران مستقیماً بر هزینههای زندگی در کشورهای جنوب شرق آسیا و وضعیت اتباع آنها در خاورمیانه اثر گذاشته است. وابستگی ۶۶ درصدی اعضای آسهآن به نفت وارداتی که بخش عمده آن از خاورمیانه تأمین میشود، نگرانیها را نسبت به انسداد تنگه هرمز و افزایش بهای سوخت دوچندان کرده است. این اختلالات نه تنها بخش حملونقل و گردشگری را تحت فشار قرار داده، بلکه امنیت بیش از یک میلیون کارگر این منطقه در خاورمیانه را نیز به خطر انداخته است.
رئیسجمهور فیلیپین در سخنان خود بر لزوم توقف فوری درگیریها و بازگشایی مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید کرد. در همین راستا، اعضای آسهآن در حال تدوین یک طرح اضطراری مشترک هستند. این برنامه شامل هماهنگی در تأمین سوخت، ایجاد شبکه برق منطقهای، تنوعبخشی به منابع انرژی و حتی بررسی گزینههایی چون انرژی هستهای غیرنظامی است.
با این حال، فعالان محیط زیست نسبت به بازگشت احتمالی این کشورها به سوختهای فسیلی هشدار داده و خواستار حرکت به سمت انرژیهای پاک شدهاند. این بحران در حالی رخ میدهد که منطقه آسهآن پیش از این نیز با چالشهای داخلی نظیر اختلافات مرزی و جنگهای داخلی دستوپنجه نرم میکرد. بانک توسعه آسیایی پیشبینی کرده است که تداوم این وضعیت میتواند منجر به کاهش رشد اقتصادی و جهش نرخ تورم در سراسر این منطقه شود.
