پایان عملیات انتقال اورانیوم غنیشده از ونزوئلا که با هدایت ایالات متحده انجام شد، به عنوان یک «نقطه عطف تاریخی» در حوزه امنیت بینالملل توصیف شده است. این اقدام مشترک که با هدف ارتقای امنیت در آمریکای لاتین و ایالات متحده صورت گرفت، یک موفقیت دیپلماتیک و فنی برای دولت فعلی واشینگتن در پرونده ونزوئلا محسوب میشود.
پیشینه فعالیتهای هستهای ونزوئلا به سال ۱۹۵۱ و آغاز اکتشاف اورانیوم بازمیگردد. با وجود نوسانات اقتصادی، این کشور در دهه ۱۹۷۰ رآکتور تحقیقاتی کوچکی به نام آر وی-۱ را راهاندازی کرد. طبق دادههای اداره ملی امنیت هستهای آمریکا، این رآکتور تا سال ۱۹۹۱ فعال بود و پس از توقف فعالیت، حدود ۱۳.۵ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالای ۲۰ درصد از آن باقی ماند که به عنوان مواد مازاد و حساس شناخته میشد.
عملیات خروج این مواد پس از سفر ماه فوریه کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا به ونزوئلا، سرعت گرفت. تیمی متشکل از کارشناسان اداره ملی امنیت هستهای، وزارت خارجه آمریکا، متخصصان بریتانیایی، وزارت علوم و فناوری ونزوئلا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی طی چند هفته مقدمات ارزیابی و انتقال را فراهم کردند. این تیم موفق شد در کمتر از شش هفته پس از اولین بازدید، اورانیوم مذکور را ایمنسازی و در محفظههای مخصوص بستهبندی کند.
محموله تحت مراقبتهای امنیتی در مسیری ۱۰۰ مایلی به یکی از بنادر ونزوئلا منتقل و سپس توسط یک کشتی ویژه متعلق به شرکت بریتانیایی «راهکارهای حملونقل هستهای» به مقصد آمریکا بارگیری شد. این مواد در اوایل ماه مه به سواحل ایالات متحده رسید و جهت فرآوری و استفاده مجدد به سایت ساوانا ریور انتقال یافت.
ایالات متحده از سال ۱۹۹۶ تاکنون بیش از ۷ هزار و ۳۵۰ کیلوگرم مواد هستهای شامل اورانیوم با غنای بالا و پلوتونیوم را از کشورهای مختلف خارج کرده است. مت ناپولی، معاون مدیر دفتر عدم اشاعه هستهای، ضمن ابراز افتخار از عملکرد تیم عملیاتی، دانش فنی گسترده و همکاری طرف ونزوئلایی را عوامل اصلی این موفقیت برشمرد و آن را پایهای برای همکاریهای آتی دانست.
براندون ویلیامز، مدیر اداره ملی امنیت هستهای، در بیانیهای که روز جمعه ۱۸ اردیبهشت منتشر شد، این اقدام را نشانهای از بازسازی جایگاه ونزوئلا دانست. وی تأکید کرد که با رهبری قاطع پرزیدنت ترامپ، مأموریتی که معمولاً سالها به طول میانجامید، ظرف چند ماه به سرانجام رسید. این موفقیت در حالی مطرح میشود که رئیسجمهوری آمریکا بر ضرورت خروج حدود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصد غنیشده از ایران و توقف کامل غنیسازی توسط جمهوری اسلامی تأکید دارد.
