مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، در بازههای زمانی کوتاه اظهارات متناقضی درباره سرنوشت ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ بیان کرده است. او که در ۱۰ دی ۱۴۰۴ از صعود قطعی سخن میگفت، در ۱۳ اسفند همان سال نسبت به آینده ابراز ناامیدی کرد، اما در اردیبهشت ۱۴۰۵ بار دیگر از احتمال حضور در فینال و نمایش «مظلومیت ایران» حرف زد. این نوسانات شدید در مواضع رسمی، نشاندهنده تأثیر مستقیم نهادهای امنیتی و تغییرات در سیاستهای کلان حاکمیت بر بدنه ورزش کشور است.
فراتر از مستطیل سبز، وضعیت تیم فوتبال ایران به آینهای از شرایط سیاسی و اجتماعی کشور تبدیل شده است. بحثها پیرامون اینکه این تیم نماینده مردم است یا نماد حاکمیت، از زمان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» و جام جهانی ۲۰۲۲ قطر شدت یافته است. شواهد نشان میدهد که اعزام این تیم بیش از آنکه یک رویداد ورزشی باشد، به ابزاری برای تبلیغات سیاسی و نمایش وفاداری تبدیل شده است، به طوری که حتی مجریان دولتی بر اهمیت خواندن سرود بیش از نتایج فنی تأکید دارند.
فدراسیون فوتبال در آستانه مسابقات آمریکا، شروط امنیتی بیسابقهای را مطرح کرده است. درخواست بالاترین سطح حفاظتی از پلیس آمریکا برای جلوگیری از تکرار حوادث استرالیا، به وضوح نگرانی از پناهندگی بازیکنان را نشان میدهد. در جریان مسابقات آسیایی زنان در استرالیا که با حوادث سیاسی در ایران همزمان شده بود، پناهنده شدن برخی بازیکنان و فشارهای متعاقب بر خانوادههای آنان جنجالبرانگیز شد. اکنون فدراسیون با وجود متهم کردن عوامل خارجی به توطئه، در تلاش است تا با تدابیر شدید امنیتی از وقوع اتفاقات مشابه برای تیم مردان جلوگیری کند.
مراسم بدرقه تیم که در شامگاه ۲۳ اردیبهشت برگزار شد، بیش از آنکه حال و هوای ورزشی داشته باشد، به یک گردهمایی نظامی شباهت داشت. در این مراسم، بازیکنان ملزم به ادای سلام نظامی شدند و سخنرانیهای مقامات، از جمله وعدههای مسعود پزشکیان برای پاداش در صورت موفقیت در خاک آمریکا، رنگ و بوی نظامیگری به خود گرفت. همچنین پیامهای مقامات نظامی مانند مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، درباره ضرورت «بازی تیمی» برای قهرمانی، بازتابهای گستردهای در فضای مجازی داشت.
در حوزه داخلی، ترس از تجمعات اعتراضی باعث شده تا بسیاری از مسابقات لیگ بدون تماشاگر برگزار شده یا به تعویق بیفتد. این موضوع منجر به چالش با کنفدراسیون فوتبال آسیا برای معرفی نمایندگان ایران شده است. در همین حال، انزوای بینالمللی و مشکلات مربوط به صدور ویزا به دلیل تحریمهای بینالمللی علیه سپاه، حضور تیم در آمریکا و کانادا را با ابهام مواجه کرده است. با وجود این چالشها، مدیریت فوتبال همچنان بر شروط ایدئولوژیک خود، مانند محدودیت در ورود پرچمهای غیررسمی به ورزشگاهها، پافشاری میکند.
