بر اساس گزارش نهاد ناظر نتبلاکس، خاموشی و اختلال در اینترنت ایران از مرز ۱۷۷۶ ساعت عبور کرده و وارد هفتاد و پنجمین روز خود شده است. این سازمان هشدار داده که سیاستهای موسوم به «سفیدسازی» و واگذاری «اینترنت پرو»، علاوه بر ایجاد بسترهای فساد و کلاهبرداری، امنیت دیجیتال کاربران را به شدت کاهش داده است.
منتقدان بر این باورند که دسترسی به فضای مجازی از یک حق عمومی به امتیازی طبقاتی و امنیتی تبدیل شده که بر اساس جایگاه شغلی یا وابستگیهای سازمانی توزیع میشود. به گفته آنها، حاکمیت با محدود کردن دسترسی همگانی به اینترنت جهانی، حتی نسخههای کنترلشده را نیز تحت نظارت شدید و سهمیهبندی قرار داده است.
در همین رابطه، غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه، از دادستانی و سازمان بازرسی خواسته است تا نحوه واگذاری خطوط سفید و اینترنت پرو را بررسی کنند. وی تأکید کرده که سوءاستفاده افراد فاقد صلاحیت از این بسترها پذیرفتنی نیست. با این حال، ناظران معتقدند دغدغه اصلی نه رفع تبعیض، بلکه کنترل دقیقتر حلقه ذینفعان این دسترسیهای خاص است.
گزارش رسانههای داخلی از جمله اقتصادنیوز، از رونق بازار سیاه برای این خدمات حکایت دارد. در حالی که قیمت رسمی بسته ۵۰ گیگابایتی اینترنت پرو حدود ۲ میلیون تومان است، در بازار غیررسمی تا ۱۲ میلیون تومان فروخته میشود. همچنین قیمت سیمکارتهای موسوم به سفید که وعده دسترسی نامحدود و بدون فیلتر میدهند، بین ۴۴ تا ۱۲۰ میلیون تومان قیمتگذاری شده است.
همزمان با افزایش تبلیغات غیررسمی برای فعالسازی اینترنت بدون فیلتر در شبکههای اجتماعی، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، محمدرضا عارف را به عنوان رئیس ستاد ویژه راهبری فضای مجازی منصوب کرده است. رسانههایی مانند تابناک و خبرآنلاین هشدار میدهند که تداوم فیلترینگ کاربران را به سمت ابزارهای زیرزمینی و تونلهای رمزنگاریشده سوق داده و ضمن تضعیف امنیت سایبری، شکاف میان شهروندان عادی و دارندگان دسترسیهای ویژه را عمیقتر میکند.
