دولت امارات متحده عربی روز سهشنبه، ۸ اردیبهشت، رسماً اعلام کرد که از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و گروه اوپکپلاس خارج میشود. این تصمیم که از تاریخ ۱۱ اردیبهشت (اول مه) اجرایی خواهد شد، در حالی اتخاذ شده که بازارهای جهانی انرژی به دلیل تنشهای ناشی از جنگ ایران با بحرانی بیسابقه و بیثباتی اقتصادی دست و پنجه نرم میکنند. کارشناسان معتقدند این اقدام شوک بزرگی به بدنه این تشکیلات و جایگاه عربستان سعودی به عنوان رهبر غیررسمی آن وارد میکند.
خروج غیرمنتظره این عضو کلیدی میتواند انسجام اوپک را که همواره تلاش داشته با وجود تضادهای داخلی بر سر سهمیههای تولید و مسائل سیاسی، تصویری متحد از خود ارائه دهد، به چالش بکشد. وزیر انرژی امارات در مصاحبهای با رویترز اظهار داشت که پایان دادن به این تعهدات، به کشورش آزادی عمل بیشتری در مدیریت منابع خود میدهد. وی همچنین تأکید کرد که ابوظبی پیش از نهایی کردن این تصمیم، با عربستان سعودی یا دیگر اعضا مشورتی انجام نداده است.
در حال حاضر، انسداد تنگه هرمز توسط تهران که از ۹ اسفند سال گذشته آغاز شده، انتقال محمولههای نفتی از این آبراه استراتژیک را که محل عبور حدود ۲۰ درصد نفت و گاز جهان است، با دشواری مواجه کرده است. امارات متحده عربی با ظرفیت تولید روزانه ۴.۸ میلیون بشکه، پیش از این تحت نظام سهمیهبندی اوپک تنها مجاز به استخراج ۳.۴ میلیون بشکه در روز بود. اکنون با خروج از این چارچوب، امارات میتواند از سرمایهگذاریهای گسترده شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک) برای افزایش تولید بهرهبرداری کند.
این حرکت دیپلماتیک با مواضع دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، همسو است که پیشتر اوپک را به سوءاستفاده از بازارهای جهانی متهم کرده بود. ترامپ بارها تداوم حمایتهای نظامی واشینگتن از کشورهای حوزه خلیج فارس را به همکاری آنها در کنترل قیمت نفت پیوند داده بود.
همزمان با این تحولات، مقامات اماراتی از عملکرد متحدان عرب خود در مقابله با تهدیدات ایران انتقاد کردهاند. انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس دولت امارات، در اظهاراتی اخیر ضمن ضعیف خواندن واکنشهای سیاسی و نظامی شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه عرب در طول دوران جنگ، از عدم حمایت کافی این نهادها در برابر حملات مکرر به خاک کشورش ابراز شگفتی و نارضایتی کرد.
