آیا زمین‌لرزه را می‌توان پیش‌بینی کرد؟

در حال حاضر پیش‌بینی دقیق زمین‌لرزه امری محال است. اما نشانه‌هایی وجود دارد که به کمک آن‌ها می‌توان وقوع این حادثه طبیعی را حدس زد و به مردم مناطق زلزله‌خیز هشدار داد تا به مناطق امن بروند.زلزله‌ مهیب مناطق مرزی ترکیه و سوریه که طبق آخرین خبرها، تا کنون دست کم ۲۵هزار کشته بر جا گذاشته، نشان داد که اگرچه علم پیشرفت‌های شایان توجهی داشته اما در پیشگویی زمین‌لرزه تا کنون قاصر بوده است. تورستن دام، از مرکز زمین‌شناسی پتسدام آلمان می‌گوید، علت آن است که معمولا پیش از زلزله‌های شدید پدیده‌های قابل اتکا رخ نمی‌دهند که بتوان با کمک آن‌ها این وقایع را پیش‌گویی کرد. مجموعه مطالب: زلزله در ترکیه و سوریه سیستم‌های هشدار زلزله زلزله دو نوع موج درونی دارد: امواج طولی یا اولیه (امواج پی) که سرعت انتشارشان سریع‌تر است و برای انسان‌ها قابل حس نیستند و امواج عرضی یا ثانویه (امواج اس) که اگر چه کندتر منتشر می‌شوند اما مخربند و عامل ویرانی‌ها. مشکل اینجاست که بین انتشار این دو موج، بسته به فاصله از مرکز زلزله، تنها چند ثانیه تا یک دقیقه فاصله است. البته عمق زمین‌لرزه هم در این‌جا نقش بازی می‌کند. وقتی حس‌..

در حال حاضر پیش‌بینی دقیق زمین‌لرزه امری محال است. اما نشانه‌هایی وجود دارد که به کمک آن‌ها می‌توان وقوع این حادثه طبیعی را حدس زد و به مردم مناطق زلزله‌خیز هشدار داد تا به مناطق امن بروند.زلزله‌ مهیب مناطق مرزی ترکیه و سوریه که طبق آخرین خبرها، تا کنون دست کم ۲۵هزار کشته بر جا گذاشته، نشان داد که اگرچه علم پیشرفت‌های شایان توجهی داشته اما در پیشگویی زمین‌لرزه تا کنون قاصر بوده است. تورستن دام، از مرکز زمین‌شناسی پتسدام آلمان می‌گوید، علت آن است که معمولا پیش از زلزله‌های شدید پدیده‌های قابل اتکا رخ نمی‌دهند که بتوان با کمک آن‌ها این وقایع را پیش‌گویی کرد. مجموعه مطالب: زلزله در ترکیه و سوریه سیستم‌های هشدار زلزله زلزله دو نوع موج درونی دارد: امواج طولی یا اولیه (امواج پی) که سرعت انتشارشان سریع‌تر است و برای انسان‌ها قابل حس نیستند و امواج عرضی یا ثانویه (امواج اس) که اگر چه کندتر منتشر می‌شوند اما مخربند و عامل ویرانی‌ها. مشکل اینجاست که بین انتشار این دو موج، بسته به فاصله از مرکز زلزله، تنها چند ثانیه تا یک دقیقه فاصله است. البته عمق زمین‌لرزه هم در این‌جا نقش بازی می‌کند. وقتی حس‌گرها یا سنسورهای یک سیستم هشدار زلزله متوجه "امواج پی" در شدتی خاص می‌شوند شروع به هشدار دادن می‌کنند. در اغلب موارد فاصله زمانی انتشار این امواج با امواج ثانویه به اندازه ای است که می‌توان به‌موقع زنگ‌های خطر را به صدا درآورد، قطارها و آسانسورها را متوقف کرد و خطوط گاز را مسدود ساخت. از این سیستم‌های هشدار زلزله در مکزیک، ژاپن و سواحل غربی ایالات متحده آمریکا استفاده می‌شود. دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید نقش تلفن‌های همراه در هشدار این که امروزه در هشداردهی زلزله نه تنها از سیستم‌های هشدار بلکه از تلفن‌های همراه هم می‌توان استفاده کرد خبر تازه‌ای نیست. اما پژوهشگران دانشگاه برکلی کالیفرنیا تلاشی تازه آ‌غاز کرده‌اند تا با استفاده از حس‌گرهای حرکتی تلفن‌های هوشمند همراه، ارتعاشات زمین را در سطح وسیع ثبت کنند. در صورت استفاده از این روش، اگر تعداد زیادی از تلفن‌های همراه یک‌باره با هم شروع به زنگ زدن کردند یعنی زلزله در راه است. استفاده از رفتارشناسی حیوانات پژوهشگران برای این که بتوانند زلزله را چند ساعت یا حتی چند روز قبل از وقوع پیش‌گویی کنند، در حال تحقیق بر روی رفتار حیوانات‌ هستند. این تحقیقات تا کنون به موفقیت‌های اولیه رسیده است. یکی از محققان زمین‌لرزه در ایتالیا در ۴ آوریل سال ۲۰۰۹ توانست با همین دانش، زلزله شدید منطقه سولمونا در ابروتزو را پیش‌گویی کند و به شهرت برسد. این محقق با اندازه‌گیری تغییرات غلظت گاز رادون که انتشار آن پیش از زمین‌لرزه‌های بزرگ افزایش می‌یابد و پی بردن به رفتار عجیب وزغ‌ها متوجه این زمین‌‌لرزه شد. وزغ‌ها با وجود این که فصل تخم‌ریزی‌شان بود این منطقه را پنج روز قبل از وقوع زمین‌لرزه ترک کردند. گوئیدو برتولاسو، رئیس مرکز مقابله با فجایع طبیعی ایتالیا عصر همان روز با تمسخر این پیش‌گویی، فرد محقق را "احمق" خواند. اما دو روز دیرتر از زمان پیش‌بینی‌شده، زمین ۵۰ کیلومتر آن‌طرف‌تر، در لاکویلا لرزید. شدت زمین‌لرزه ۶.۳ بود و بیش از ۳۰۰ نفر را کشت. رفتار عجیب بزهای کوهی رفتار برخی پستانداران، مانند بزهای کوهی نیز پیش از فجایع طبیعی "عجیب و غریب" توصیف شده است. مارتین ویکلسکی از دانشگاه کنستانس آلمان که توانست مدل پیش‌گویی خود را با استفاده از رفتارشناسی حیوانات به ثبت برساند می‌گوید، مشاهده کرده که رفتار بز‌های کوهی پنج ساعت پیش از وقوع آتشفشان تغییر کرده است. به گفته او، تحرک بزهای کوهی پیش از وقوع آتشفشان اتنا در جزیره سیسیل ایتالیا بیش‌تر شده و به جنگل پناه برده بودند. با این همه، پیش‌بینی زلزله با استفاده از رفتارشناسی حیوانات هنوز راه درازی در پیش دارد و باید داده‌های زیادی در این زمینه ثبت شود. ویکلسکی می‌گوید، برای قابل اعتماد بودن این روش نیاز به تعداد زیادی موارد ثبت‌شده است. هر چه تعداد این موارد بیش‌تر شود، دقت پیش‌گویی افزایش یافته و مانند پیش‌بینی هوا اعتبار آن بالا می‌رود. به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید به طور خلاصه می‌توان گفت که در سطح کنونی تجربه و دانش بشری، پیش‌بینی زمین‌لرزه‌ها دقیق نیست. با این همه تورستن دام، از مرکز زمین‌شناسی پتسدام آلمان امیدوار است و می‌گوید، ترکیب داده‌های زمین‌شناسی و لرزه‌شناسی می‌تواند در آینده راه را بر بهبود پیش‌بینی زلزله بگشاید. به گمان او، با کمک این داده‌‌ها امکان رصد بهتر حرکات کند صفحات زمین در گسل‌ها فراهم می‌آید، تا جایی که بازی تغییر کرده و انسان در چیرگی بر این سانحه طبیعی گامی بلند برمی‌دارد.

Radio Eram

FREE
VIEW